اگر می‌خواهید کودک‌تان زبان انگلیسی یاد بگیرد، احتمالاً یکی از اولین تصمیم‌هایی که باید بگیرید این است: کدام‌یک از کلاس زبان آنلاین یا حضوری برای کودک بهتر است؟ این، از دوراهی‌ها و چالش‌های مهم برای والدین کودکانی است که می‌خواهند زبان یاد بگیرند. جواب کوتاه این است: هیچ‌کدام به‌طور مطلق بهتر نیست. در واقع باید بگوییم برای هرکودک، جواب متفاوتی وجود دارد! برای یک کودک، کلاس حضوری به دلیل بازی و ارتباط با همسالان انتخاب مناسبی است. برای کودک دیگری، کلاس آنلاینِ زنده و تعاملی می‌تواند به دلیل راحتی محیط خانه و توجه بیشتر مدرس نتیجه بهتری داشته باشد.
در این مطلب از هیربد، به انتخاب میان کلاس زبان آنلاین یا حضوری برای کودک کمک خواهیم کرد. البته بهتر است به جای اینکه فقط بپرسیم: «کلاس زبان آنلاین یا حضوری برای کودک؟»، بپرسیم: «کدام نوع کلاس برای سن، شخصیت، سطح زبان و شرایط کودک من فرصت بهتری برای شنیدن، تعامل و استفاده از زبان ایجاد می‌کند؟». این مطلب راهنمایی برای یافتن پاسخ مناسب کودک شماست.
کلاس آنلاین زبان کودک دقیقاً یعنی چه؟
برای تصمیم‌گیری و انتخاب نوع کلاس زبان آنلاین یا حضوری برای کودک، اول باید تفاوت مهمی را مشخص کنیم. کلاس آنلاین دقیقا چگونه است؟! کلاس آنلاین زنده با اینکه کودک ویدیوی آموزشی را به‌تنهایی تماشا کند، کاملاً متفاوت است. در کلاس زنده، کودک می‌تواند با مدرس صحبت کند، سؤال بشنود، جواب بدهد، حرکت کند، بازی کند و از واکنش مدرس بازخورد بگیرد. مثلاً مدرس می‌پرسد:
?What's this
کودک:
.A cat
مدرس:
?Yes! It's a cat. Is it big or small
کودک دوباره وارد تعامل می‌شود. این نوع تعامل بسیار مهم است؛ چون کودک فقط زبان را نمی‌شنود، بلکه مجبور می‌شود به آن واکنش نشان دهد. دقت داشته باشید که در کلاس‌های آنلاین زنده، تنها بستر ارتباطی به جای حضور فیزیکی، بستری تحت وب انتخاب خواهد شد. راهنمای British Council برای کلاس‌های آنلاین زبان کودکان نیز روی استفاده از بازی، وسایل دیداری، داستان و ایجاد موقعیت برای گفت‌وگو تأکید می‌کند و پیشنهاد می‌دهد فعالیت‌های آشنای کلاس حضوری به شکل مناسب وارد فضای آنلاین شوند.
آیا کودک با کلاس آنلاین واقعاً می‌تواند زبان یاد بگیرد؟
یادگیری زبان با کلاس‌های آنلاین امکان‌پذیر است، به شرطی که آموزش آنلاین واقعاً تعاملی باشد. فناوری به‌خودی‌خود زبان یاد نمی‌دهد. کودکی ممکن است ۳۰ دقیقه به صفحه نمایش نگاه کند و تقریباً هیچ فرصتی برای صحبت کردن نداشته باشد. در مقابل، کودک دیگری ممکن است در کلاس آنلاین کوتاه:
به سؤال‌های مدرس جواب دهد،
آهنگ بخواند،
تصویر نشان دهد،
چیزی را در خانه پیدا کند،
بازی کند،
چندین بار عبارت را در موقعیت‌های مختلف استفاده کند.
این دو تجربه هر دو «کلاس آنلاین» هستند، اما از نظر آموزشی یکسان نیستند. انجمن ملی آموزش کودکان خردسال آمریکا (NAEYC) نیز تأکید می‌کند که استفاده از فناوری زمانی می‌تواند به یادگیری کمک کند که تعامل و رابطه را تقویت کند و کودک فقط مصرف‌کننده منفعل محتوا نباشد. مشارکت فعال والد و گفت‌وگو درباره چیزی که کودک روی صفحه می‌بیند نیز می‌تواند به رشد زبان و واژگان کمک کند.
کلاس حضوری چه مزیتی برای کودک دارد؟
از مهم‌ترین مزیت‌های کلاس حضوری این است که کودک در محیطی مشترک با مدرس و دیگر کودکان قرار می‌گیرد. این موضوع فرصت‌هایی برای:
بازی گروهی
کار دونفره
نوبت گرفتن
پاسخ دادن به همسالان
بازی نقش
فعالیت‌های حرکتی
و ارتباط اجتماعی
ایجاد می‌کند. مثلاً مدرس می‌تواند دو کودک را مقابل هم قرار دهد:
?What's your name
.I'm Ali
بعد جای آنها عوض شود.
کودک این بار زبان را نه فقط برای پاسخ دادن به معلم، بلکه برای ارتباط با کودک دیگر استفاده می‌کند. این نوع تجربه اجتماعی برای یادگیری زبان در سنین پایین اهمیت زیادی دارد. مرور پژوهش‌های آموزش زبان خارجی در دوره پیش‌دبستانی نیز نشان می‌دهد فعالیت‌های بازی‌محور و تعاملی و تشویق کودکان به صحبت و تعامل، از عناصر مهم برنامه‌های موفق هستند.
پس حضوری از آنلاین تعاملی‌تر است؟
اگر برای انتخاب کلاس زبان آنلاین یا حضوری برای کودک مردد هستید، باید بدانید که هیچ قانونی وجود ندارد که به شما بگوید در کدام نوع کلاس، تعامل بیشتری برقرار خواهد شد. نه لزوماً کلاس حضوری تعاملات بیشتری دارد و نه این قاعده برای هر کلاس آنلاین برقرار است. فرض کنید:
کلاس حضوری: ۱۲ کودک
کلاس آنلاین: ۳ کودک
در کلاس حضوری ممکن است کودک در هر ساعت فقط چند بار فرصت صحبت کردن پیدا کند. اما در کلاس آنلاین سه‌نفره، اگر مدرس روش خوبی داشته باشد، ممکن است هر کودک بارها سؤال بشنود و پاسخ دهد. پس باید دو نوع تعامل را از هم جدا کنیم:
تعامل با مدرس: در کلاس خصوصی یا آنلاین با گروه کوچک می‌تواند زیاد باشد.
تعامل با همسالان: در کلاس حضوری گروهی معمولاً فرصت‌های بیشتری برای آن وجود دارد.
بنابراین «آنلاین یا حضوری» فقط یکی از متغیرهاست. تعداد کودکان و روش تدریس گاهی اهمیت بیشتری دارند.
کلاس زبان آنلاین یا حضوری برای کودک ۳ تا ۵ ساله؟
برای کودکان خیلی کم‌سن، انتخاب میان تدریس حضوری یا آنلاین، باید با دقت بیشتری انجام شود. کودک چهار ساله معمولاً نمی‌تواند مانند افراد بزرگ‌تر برای مدت طولانی فقط به توضیحات مدرس گوش دهد.
اگر کلاس آنلاین است، بهتر است کودک در طول جلسه: ببیند → بشنود → حرکت کند → پاسخ دهد → بازی کند. مثلاً مدرس درباره اعضای بدن صحبت می‌کند:
!Touch your nose
کودک به بینی‌اش اشاره می‌کند. بعد:
!Touch your ears
و دوباره حرکت می‌کند.
در کلاس حضوری هم همین اصل برقرار است. اینکه کودک از خانه خارج شده و وارد آموزشگاه شده، به‌تنهایی کلاس را خوب نمی‌کند. محتوای کلاس باید با سن کودک سازگار باشد.
نقش والد در کلاس آنلاین چقدر مهم است؟
دخالت والدین در آموزش زبان، یکی از تفاوت‌های مهم آنلاین و حضوری است. در کلاس حضوری، کودک معمولاً از والد جداست و مدرس، مسئول مدیریت کلاس است. اما در کلاس آنلاین، مخصوصاً برای کودکان کم‌سن، ممکن است والد لازم باشد در شروع کلاس کمک کند:
اتصال اینترنت را بررسی کند.
دوربین و صدا را آماده کند.
وسایل موردنیاز را کنار کودک بگذارد.
اگر کودک از فعالیت دور شد، او را برگرداند.
اما اشتباه رایج این است که والد به جای کودک جواب بدهد. قرار نیست والدین زبان یاد بگیرند یا دانسته‌های خود را به‌رخ بکشند! آنها فقط باید در برگزاری کلاس آنلاین و مدیریت کودک در جلسه، کمک کنند.
مدرس:
?What's this
والد:
«بگو apple!»
کودک:
.Apple
در این حالت، کودک فرصت پیدا نکرده خودش پاسخ را پیدا کند. بهتر است چند ثانیه به او فرصت بدهیم. اگر جواب نداد، مدرس می‌تواند با تصویر، حرکت یا تکرار سؤال کمک کند. پژوهش‌ها و توصیه‌های حوزه آموزش کودکان خردسال نیز بر ارزش مشارکت فعال بزرگسال در استفاده آموزشی از فناوری تأکید دارند، نه صرفاً حضور فیزیکی او کنار کودک.
آیا حضور والد در کلاس آنلاین همیشه لازم است؟
این موضوع به سن کودک و ساختار کلاس بستگی دارد. برای کودکی ۳ ساله، ممکن است حضور نزدیک والد در بخش‌هایی از کلاس لازم باشد. برای کودک ۶ یا ۷ ساله‌ای که به کار با ابزار مسلط است، ممکن است والد فقط در شروع و پایان کلاس حضور داشته باشد. بنابراین قبل از ثبت‌نام سؤال کنید: «برای این سن، والد باید تمام مدت کنار کودک باشد یا فقط در شروع کلاس؟» این سؤال ساده می‌تواند تفاوت بزرگی در تجربه خانواده ایجاد کند.
از نظر تمرکز، آنلاین بهتر است یا حضوری؟
انتخاب میان کلاس زبان آنلاین یا حضوری برای کودک از نظر تمرکز و میزان یادگیری، کاملاً به کودک و شخصیت او بستگی دارد. بعضی کودکان در محیط خانه راحت‌ترند و بهتر تمرکز می‌کنند. بعضی دیگر در خانه مدام دنبال اسباب‌بازی می‌روند، از جلوی دوربین بلند می‌شوند یا حواسشان به اتفاقات اطراف پرت می‌شود.
در مقابل، محیط آموزشگاه ممکن است برای آنها علامت واضحی باشد که: «الان وقت کلاس است.». از طرف دیگر، کودک خجالتی ممکن است در خانه احساس امنیت بیشتری کند و راحت‌تر جلوی دوربین صحبت کند. بنابراین به جای اینکه بگوییم: «کودکان در کلاس آنلاین تمرکز ندارند.» بهتر است بگوییم: «آیا این کودک می‌تواند در این محیط و با این شیوه تدریس درگیر فعالیت شود؟»
حتی در مطالعات مربوط به ارزیابی زبان کودکان، گاهی کودکان آنلاین عملکرد مشابه یا حتی بهتری نسبت به گروه حضوری داشته‌اند؛ بنابراین نمی‌توان صرفاً از روی «آنلاین بودن» درباره کیفیت یادگیری نتیجه‌گیری کرد. البته این مطالعات الزاماً به معنی برتری آموزش آنلاین نیستند و شرایط اجرا و تفاوت گروه‌ها هم باید در نظر گرفته شود.
شناخت شخصیت کودک
اگر کودک خود را از نظر شخصیتی، می‌شناسید، می‌توانید گزینه مناسب برای تقویت مهارت‌های زبان انگلیسی را برای او در نظر بگیرید. معمولا شخصیت کودکان در دسته‌های زیر تعریف می‌شود:
کودک اجتماعی: ممکن است از کلاس گروهی، بازی و رقابت دوستانه لذت ببرد.
کودک خجالتی: ممکن است ابتدا در کلاس خصوصی یا گروه بسیار کوچک راحت‌تر صحبت کند.
کودک پرتحرک: اگر کلاس آنلاین باشد، باید فعالیت حرکتی کافی داشته باشد.
کودک مستقل: ممکن است بتواند در کلاس آنلاین بدون کمک زیاد والد مشارکت کند.
کودک کم‌تمرکز: ممکن است محیط حضوری برایش ساختار بیشتری ایجاد کند.
آیا کلاس آنلاین باعث می‌شود کودک بیشتر به صفحه نمایش وابسته شود؟
کلاس آنلاین در بستر وب برگزار می‌شود. پس طبیعی است که کودک برای برگزاری جلسه، تعامل و حتی حل تمارین، با کامپیوتر در ارتباط است. بسیاری از والدین این موضوع را نمی‌پسندند. این نگرانی والدین قابل درک است. اما مسئله فقط مدت نگاه کردن به صفحه نیست؛ نوع استفاده هم اهمیت دارد.
اگر کودک فقط ویدئو تماشا کند، تعامل کمی دارد. اما اگر در کلاس:
!Stand up
بشنود و بلند شود،
!Find something red
بشنود و در خانه دنبال وسیله‌ای به رنگ قرمز بگردد و بعد آن را جلوی دوربین نشان دهد، صفحه نمایش تبدیل به بخشی از فعالیت زبانی شده است. NAEYC نیز بر همین تفاوت تأکید دارد: استفاده از فناوری برای کودکان خردسال زمانی ارزشمندتر است که با تعامل اجتماعی، گفت‌وگو و تجربه‌های واقعی همراه شود.
مقایسه هزینه کلاس زبان آنلاین یا حضوری برای کودک
برای مدیریت هزینه‌های کلاس زبان کودک، فقط شهریه مدل آموزشی را مقایسه نکنید. برای کلاس حضوری، هزینه واقعی خانواده ممکن است شامل این موارد باشد:
شهریه + رفت‌وآمد + زمان رفت‌وآمد + هزینه رفت‌وبرگشت والد
برای آنلاین:
شهریه + اینترنت + تجهیزات موردنیاز
البته قیمت کلاس به خصوصی یا گروهی بودن، مدرس، تعداد جلسات و مؤسسه هم بستگی دارد. پس این تصور که: «کلاس زبان آنلاین همیشه ارزان‌تر است» یا: «یادگیری زبان به‌صورت حضوری همیشه گران‌تر است» قاعده قابل اعتمادی نیست. بلکه بهتر است هزینه ماهانه در کنار تعداد جلسات و کیفیت آموزش بررسی شود.
آیا کلاس خصوصی آنلاین می‌تواند از کلاس حضوری گروهی بهتر باشد؟
بهتر بودن کلاس زبان آنلاین یا حضوری برای کودک به موارد زیادی بستگی دارد. گاهی یادگیری زبان از طریق کلاس‌های آنلاین، خیلی بهتر است. مثلاً فرض کنید کودک شما برای Speaking نیاز به تمرین بیشتری دارد. در کلاس آنلاین خصوصی، مدرس می‌تواند زمان زیادی را به صحبت کردن او اختصاص دهد. اگر کودک عاشق بازی با همسالان باشد، کلاس حضوری گروهی ممکن است از نظر انگیزه و تعامل اجتماعی تجربه بهتری ایجاد کند. پس انتخاب کلاس باید از کودک شروع شود، نه از مدلی که برای دوست یا خواهر و برادرش جواب داده است.
«کتاب خوب» و «کلاس خوب»
از اشتباهات رایج والدین در هنگام تصمیم‌گیری و انتخاب برای کلاس زبان آنلاین یا حضوری برای کودک، توجه به کتاب آموزشی در آن دوره است. ممکن است آموزشگاهی از کتابی بسیار خوب استفاده کند، اما کلاس آن تعاملی نباشد. برعکس، ممکن است کتاب ساده‌تری داشته باشند ولی مدرس بتواند زبان را وارد بازی و مکالمه کند. برای مثال، اگر کودک در کتاب جمله:
.I like bananas
را یاد گرفته، ببینید مدرس آیا فقط از او می‌خواهد جمله را تکرار کند یا آن را وارد موقعیت می‌کند:
?Do you like bananas
.Yes, I do
بعد:
?What about apples
این تفاوت بسیار مهم است. کتاب ابزار است؛ روش استفاده از آن بخش مهمی از یادگیری است.
جلسه آزمایشی، گزینه‌ای عالی برای انتخاب
اگر امکان جلسه آزمایشی برای آموزش زبان وجود دارد، آن را فقط برای اینکه ببینید «کودک خوشش آمد یا نه» استفاده نکنید. در این جلسه، به این موارد دقت کنید:
چه مقدار از زمان کودک صحبت می‌کند؟ اگر ۳۰ دقیقه کلاس است و کودک تقریباً فقط چند کلمه تکرار می‌کند، این سؤال مهمی است.
مدرس چطور سؤال می‌پرسد؟ آیا واقعاً منتظر جواب کودک می‌ماند؟
اشتباه کودک چگونه اصلاح می‌شود؟ آیا کودک دائماً متوقف می‌شود یا مدرس به شکل طبیعی مدل درست را ارائه می‌دهد؟
فعالیت‌ها چقدر متنوع‌اند؟ آیا کلاس فقط کتاب و صفحه نمایش است؟
کودک واقعاً درگیر است؟ آیا سؤال می‌پرسد، جواب می‌دهد، حرکت می‌کند و می‌خندد؟ یا فقط به صفحه نگاه می‌کند؟
نیازی نیست پایان جلسه از کودک بپرسید: «امروز، چه چیزی یاد گرفته‌ای؟». کودکان بنابر اقتضای سن و سال و حتی شخصیت، ممکن است نتوانند چیزی که آموخته‌اند را بروز بدهند. اما در جلسه آزمایشی، شما می‌توانید با شبیه‌سازی موضوع در دنیای واقعی، میزان یادگیری او را محک بزنید. فرض کنید در کلاس درباره غذاها صحبت کرده‌اند. شما می‌توانید با سوال کردن راجع به غذاها و اینکه آیا کودک فلان غذا را دوست دارد، این جملات انگلیسی پایه را آزمون بگیرید.
هفت پرسش برای انتخاب کلاس زبان کودک
با این ۷ سؤال کلاس را انتخاب کنید. قبل از ثبت‌نام، این سؤال‌ها را از آموزشگاه یا مدرس بپرسید:
تعداد کودکان کلاس چند نفر است؟
مدت هر جلسه برای این سن چقدر است؟
در هر جلسه کودک چقدر فرصت صحبت کردن دارد؟
چه مقدار از کلاس به بازی، آهنگ و فعالیت تعاملی اختصاص دارد؟
اگر کلاس آنلاین است، نقش والد چیست؟
پیشرفت کودک چگونه ارزیابی می‌شود؟
بعد از کلاس، چه چیزی برای تمرین در خانه پیشنهاد می‌کنید؟
چک‌لیست نهایی انتخاب کلاس زبان کودک
اگر والد کودک هستید و می‌خواهید بین کلاس زبان آنلاین یا حضوری برای کودک تصمیم بگیرید،قبل از ثبت‌نام، این موارد را بررسی کنید:
درباره کودک
اگر کودک خود را بهتر بشناسید، نیاز او را با روش بهتری پاسخگو خواهید بود. برای انتخاب کلاس مناسب، موارد زیر را در نظر بگیرید:
سن کودک با روش آموزشی کلاس هماهنگ است.
شخصیت و میزان تمرکز کودک را در نظر گرفته‌اید.
سطح زبان کودک مشخص شده است.
درباره کلاس
هر کلاس، فارغ از نوع حضوری یا آنلاین بودن، می‌بایست استانداردهایی داشته باشد. از جمله:
تعداد زبان‌آموزان مناسب است.
کودک فرصت واقعی برای صحبت کردن دارد.
کلاس فقط بر حفظ لغت و حل تمرین متکی نیست.
بازی، داستان، آهنگ یا فعالیت تعاملی وجود دارد.
مدرس به پاسخ‌های کودک واکنش نشان می‌دهد.
اگر کلاس آنلاین است
در کلاس زبان به‌صورت آنلاین، توجه به موارد زیر الزامی است:
کلاس زنده و تعاملی است.
اینترنت و تجهیزات مناسب دارید.
نقش والد مشخص است.
کودک مجبور نیست تمام جلسه منفعلانه به صفحه نگاه کند.
فعالیت‌های خارج از صفحه هم وجود دارد.
اگر کلاس حضوری است
در کلاس آموزش زبان به‌صورت حضوری، موارد زیر را در نظر بگیرید:
رفت‌وآمد برای خانواده قابل ادامه دادن است.
کلاس بیش از حد شلوغ نیست.
کودک با محیط کلاس راحت است.
فرصت تعامل با همسالان وجود دارد.
مهم‌تر از همه، کودک در کلاس می‌شنود، تمرین می‌کند، صحبت می‌کند و از زبان استفاده می‌کند.
بالاخره آنلاین یا حضوری؟
برای مقایسه کلاس زبان آنلاین یا حضوری کودک، باید موارد متعددی را در نظر گرفت. اگر کودک شما از تعامل با همسالان لذت می‌برد، در محیط گروهی بهتر یاد می‌گیرد و کلاس حضوری باکیفیتی در دسترس دارید، حضوری می‌تواند انتخاب بسیار خوبی باشد. اگر رفت‌وآمد دشوار است، کودک با محیط خانه راحت‌تر است و کلاس آنلاین زنده، کوچک و تعاملی پیدا کرده‌اید، آنلاین هم می‌تواند گزینه مؤثری باشد.
برای کودکان خردسال، به‌خصوص ۳ تا ۵ ساله، مهم‌تر از انتخاب بین این دو، این است که کلاس کوتاه و متناسب با سن باشد، کودک را فعال نگه دارد و فرصت تعامل واقعی ایجاد کند. پژوهش‌های حوزه زبان‌آموزی کودکان پیش‌دبستانی نیز نشان می‌دهند که یادگیری زبان در سن پایین به زمان بیشتری نیاز دارد و کیفیت و میزان ورودی زبانی، تعامل بازی‌محور و تشویق کودک به صحبت کردن اهمیت زیادی دارد.
جمع‌بندی
کلاس آنلاین و حضوری را نمی‌توان با جمله‌ای، برنده و بازنده کرد. کلاس حضوری می‌تواند برای تعامل اجتماعی، فعالیت گروهی و تجربه مستقیم محیط کلاس مزیت داشته باشد. کلاس آنلاین می‌تواند انعطاف‌پذیری بیشتری ایجاد کند و اگر به‌درستی طراحی شده باشد، کودک همچنان می‌تواند با مدرس و سایر زبان‌آموزان تعامل داشته باشد.
اما یک اصل در هر دو ثابت است: کودک نباید فقط دریافت‌کننده زبان باشد؛ باید فرصت استفاده از آن را هم داشته باشد. اگر کودک در کلاس آنلاین می‌گوید:
.I like cats
و بعد از کلاس درباره گربه مورد علاقه‌اش حرف می‌زند، آنلاین بودن کلاس مانع یادگیری نشده است. اگر در کلاس حضوری با دوستش می‌گوید:
?What's your name
و منتظر جواب او می‌ماند، کلاس حضوری هم زبان را از کتاب وارد ارتباط واقعی کرده است. پس قبل از پرسیدن «آنلاین یا حضوری؟» سؤالی مهم‌تر بپرسید: «کودک من در این کلاس چقدر فرصت دارد زبان را واقعاً زندگی کند؟»
زبان را زندگی کن.
کلاس زبان آنلاین کودک در آکادمی هیربد
اگر قصد دارید کودک خود را برای یادگیری زبان انگلیسی آماده کنید، کلاس زبان آنلاین کودک هیربد از بهترین گزینه‌های پیش رو خواهد بود. در این کلاس‌ها، کودک در محیط کودکانه و فعال خود به یادگیری زبان می‌پردازد. این دوره‌ها با وسواس کامل برای یادگیری ملموس و حرفه‌ای زبان انگلیسی برای رده سنی کودکان طراحی شده است. در واقع آن‌چه هیربد تلاش دارد، پیوند میان زبان با زندگی واقعی است که برای کودکان با بازی و شعر و رنگ‌ها، ایجاد می‌شود. موضوعی که سبب جذابیت بیشتر دوره و یادگیری کودکان خواهد شد.