انتخاب بین کلاس خصوصی IELTS و مطالعه خودخوان به سطح فعلی زبان، نمره هدف، زمان، بودجه و مهارتی که در آن ضعف دارید بستگی دارد. برای Listening و Reading، خودخوان خواندن می‌تواند برای بسیاری از زبان‌آموزان کافی باشد، چون امکان تمرین با نمونه آزمون، تحلیل پاسخ‌ها و تکرار مداوم وجود دارد. در مقابل، Writing و Speaking به دلیل نیاز به ارزیابی عملکرد، اصلاح اشتباه‌ها و دریافت بازخورد، معمولاً از حضور مدرس یا فردی متخصص بیشتر سود می‌برند. 

در این مطلب، هیربد هر چهار مهارت IELTS را جداگانه بررسی کرده و نشان داده است چه زمانی کلاس خصوصی ارزش بیشتری دارد، چه زمانی خودخوان انتخاب منطقی‌تری است و چگونه می‌توان این دو روش را برای رسیدن به نمره هدف با هم ترکیب کرد. 

کلاس خصوصی آیلتس بهتر است یا خودخوان؟

پاسخ این سؤال برای همه زبان‌آموزان یکسان نیست. اگر سطح زبانتان مناسب است، برنامه‌ریزی منظمی دارید و می‌توانید منابع معتبر را پیدا و اشتباهاتتان را تحلیل کنید، بخش زیادی از مسیر IELTS را می‌توانید به شکل خودخوان طی کنید. منابع رسمی IELTS نمونه سؤال، آزمون‌های تمرینی و محتوای آموزشی در اختیار زبان‌آموز قرار می‌دهند و British Council نیز برای مطالعه در خانه پیشنهادهایی برای هر چهار مهارت ارائه کرده است.

در مقابل، اگر نمی‌دانید چرا Writing شما در نمره مشخصی متوقف شده، هنگام Speaking اشتباه‌های تکراری دارید یا نمی‌توانید نقاط ضعف خود را تشخیص دهید، کلاس خصوصی می‌تواند مسیر را هدفمندتر کند. مزیت اصلی مدرس در چنین شرایطی این نیست که به جای شما تمرین کند؛ بلکه می‌تواند اشتباه را پیدا کند، علت آن را توضیح دهد و تمرین مناسب برای اصلاحش طراحی کند. پس بهتر است به جای پرسیدن «کلاس خصوصی بهتر است یا خودخوان؟» ابتدا بپرسید: در کدام مهارت واقعاً به کمک نیاز دارم؟

چه زمانی خودخوان خواندن IELTS انتخاب مناسبی است؟

خودخوان بودن با برداشتن کتاب و حل کردن تست‌های پراکنده تفاوت دارد. مطالعه خودخوان موفق به برنامه، منبع معتبر، تمرین مستمر و بررسی نتیجه نیاز دارد. British Council توصیه می‌کند زبان‌آموز پیش از شروع مسیر، یک آزمون تمرینی انجام دهد تا نقاط قوت و ضعفش را در هر مهارت بشناسد و سپس بر اساس نتیجه برنامه‌ریزی کند.

برای مثال، اگر در Reading معمولاً ۳۰ پاسخ درست از ۴۰ سؤال دارید و هدف شما Band 7 است، می‌توانید تست‌های زمان‌دار انجام دهید، پاسخ‌های اشتباه را دسته‌بندی کنید و ببینید مشکل بیشتر در Vocabulary، درک سؤال، پیدا کردن اطلاعات یا مدیریت زمان است. در چنین شرایطی، لزوماً لازم نیست برای هر جلسه Reading مدرس داشته باشید.

اما اگر بعد از چندین هفته تمرین هنوز نمی‌دانید چرا اشتباه می‌کنید؛ مطالعه خودخوان آیلتس، ممکن است شما را در چرخه‌ای از تکرار اشتباه قرار دهد. اینجا حضور مدرس می‌تواند ارزش بیشتری پیدا کند.

کلاس خصوصی آیلتس چه مزیتی دارد؟

مهم‌ترین مزیت کلاس خصوصی، بازخورد شخصی‌سازی‌شده است. در کلاس گروهی یا مطالعه خودخوان، ممکن است بدانید پاسخ شما اشتباه است؛ اما همیشه نمی‌دانید چه تغییری باید ایجاد کنید تا عملکردتان بهتر شود. British Council نیز در توضیح مزایای آموزش خصوصی به توجه مدرس به نقاط قوت و ضعف فرد، شخصی‌سازی مسیر و ارائه بازخورد سریع اشاره می‌کند.

فرض کنید زبان‌آموزی در Speaking روان صحبت می‌کند، اما پاسخ‌هایش در Part 3 کوتاه و کم‌عمق هستند. گفتن «بیشتر Speaking تمرین کن» کمک چندانی نمی‌کند. مدرس می‌تواند دقیق‌تر مشخص کند که زبان‌آموز باید ایده‌ها را توسعه دهد، مثال اضافه کند یا رابطه علت و معلول را توضیح دهد. بنابراین ارزش کلاس خصوصی بیشتر زمانی مشخص می‌شود که مشکل شما قابل تشخیص باشد اما به‌تنهایی نتوانید آن را تشخیص یا اصلاح کنید.

Listening؛ خودخوان یا کلاس خصوصی؟

Listening از مهارت‌هایی است که امکان مطالعه خودخوان در آن بسیار زیاد است. شما می‌توانید فایل صوتی را گوش دهید، تست را در زمان مشخص انجام دهید، پاسخ‌ها را بررسی کنید و دوباره به بخش‌هایی که اشتباه داشته‌اید گوش دهید. نمونه آزمون‌های رسمی IELTS نیز دقیقاً برای آشنایی با قالب سؤال‌ها و تمرین در شرایط زمان‌دار در دسترس هستند.

اما نکته مهم این است که فقط تعداد تست‌ها را افزایش ندهید. اگر مثلاً در سؤال‌های چندگزینه‌ای مرتباً اشتباه می‌کنید، باید علت آن را پیدا کنید. شاید گزینه‌ها را خیلی سریع انتخاب می‌کنید، شاید به کلمات کلیدی توجه ندارید یا شاید هنگام شنیدن بخشی از فایل تمرکزتان را از دست می‌دهید. یک چرخه مناسب برای تمرین Listening می‌تواند این باشد:

Test → Check → Analyse → Listen again → Find the reason → Repeat

اگر بعد از چند هفته متوجه شدید مشکل خاصی دارید که با تمرین مستقل برطرف نمی‌شود، آن زمان کلاس خصوصی می‌تواند مفید باشد. 

چه زمانی برای Listening کلاس خصوصی بگیریم؟

اگر مشکل شما صرفاً کمبود تمرین است، ابتدا خودخوان تمرین کنید. اما اگر با وجود تمرین منظم همچنان در تشخیص کلمات، دنبال کردن گفتار سریع، یادداشت‌برداری یا انواع خاصی از سؤال‌ها مشکل دارید، مدرس می‌تواند الگوی خطای شما را پیدا کند.

برای مثال، اگر در Listening به Band 7 رسیده‌اید و هدف شما 7.5 است، احتمالاً نیازی نیست تمام Listening را با مدرس کار کنید. شاید چند جلسه برای شناسایی اشتباه‌های تکراری کافی باشد و بقیه تمرین‌ها را خودتان انجام دهید.

Reading؛ آیا برای گرفتن نمره بالا به مدرس نیاز داریم؟

Reading نیز مانند Listening ظرفیت بالایی برای مطالعه مستقل دارد. منابع رسمی IELTS امکان تمرین انواع سؤال و بررسی پاسخ‌ها را فراهم می‌کنند و زبان‌آموز می‌تواند با تست‌های زمان‌دار مهارت مدیریت زمان را نیز تقویت کند.

فرض کنید در Academic Reading معمولاً ۲۳ پاسخ درست دارید و هدفتان Band 7 است. در این شرایط صرفاً حل کردن تست بیشتر کافی نیست. باید بررسی کنید چرا پاسخ‌ها را از دست می‌دهید. برای مثال، ممکن است در سؤال‌های True / False / Not Given مشکل داشته باشید یا در Matching Headings زمان زیادی از دست بدهید. اگر بتوانید این الگوها را خودتان پیدا کنید، مطالعه خودخوان کاملاً قابل‌اجراست.

چه زمانی کلاس خصوصی Reading ارزش دارد؟

اگر مرتب آزمون می‌زنید اما نمره‌تان برای مدت طولانی تغییر نمی‌کند، احتمال دارد مشکل عمیق‌تر از کمبود تست باشد. شاید Vocabulary شما برای درک سریع متن کافی نباشد، شاید روش خواندن متن مناسب نیست یا در تشخیص نوع سؤال مشکل دارید. در چنین شرایطی، چند جلسه خصوصی می‌تواند به جای افزایش بی‌هدف تعداد تست‌ها، مشکل اصلی را مشخص کند.

Writing؛ جایی که کلاس خصوصی ارزش بیشتری پیدا می‌کند

Writing با دو مهارت قبلی تفاوت مهمی دارد. وقتی پاسخ Reading اشتباه باشد، پاسخ صحیح را می‌توان پیدا کرد؛ اما در Writing ممکن است متن شما «قابل قبول» به نظر برسد و با این حال برای رسیدن به Band بالاتر نیاز به تغییرهای مشخصی داشته باشد.

IELTS Writing بر اساس چهار معیار ارزیابی می‌شود: Task Achievement/Task Response، Coherence and Cohesion، Lexical Resource و Grammatical Range and Accuracy. همچنین Task 2 در نمره Writing وزن بیشتری از Task 1 دارد. مثلا فرض کنید زبان‌آموزی می‌نویسد:

.I think technology is very important because it makes our lives easier

از نظر Grammar ممکن است جمله مشکلی نداشته باشد؛ اما برای نمره بالاتر باید بتواند ایده را توسعه دهد، ارتباط میان جملات را بهتر بسازد، واژگان دقیق‌تری انتخاب کند و مستقیماً به تمام بخش‌های سؤال پاسخ دهد. اینجاست که بازخورد مدرس اهمیت پیدا می‌کند.

آیا Writing را نمی‌توان خودخوان خواند؟ 

این کاملاً شدنی است که مهارت نوشتن را به‌صورت خودآموز پیش ببرید. British Council حتی برای مطالعه Writing در خانه پیشنهاد می‌کند نمونه پاسخ‌ها را بررسی کنید، در شرایط زمان‌دار بنویسید و نوشته خود را با Band Descriptors ارزیابی کنید. اما مشکل اینجاست که زبان‌آموز همیشه نمی‌تواند نوشته خودش را به شکل بی‌طرفانه ارزیابی کند. ممکن است فکر کنید: «مقاله‌ام خوب بود؛ پس چرا نمره‌ام ۶ شد؟». در حالی که مشکل اصلی مثلاً Task Response یا توسعه ناکافی ایده‌ها بوده است، نه Grammar.

Speaking؛ خودخوان تا حدی، اما نه کاملاً

Speaking را می‌توان تا حد زیادی در خانه تمرین کرد، اما ارزیابی آن بدون فرد دیگر دشوارتر است. British Council پیشنهاد می‌کند زبان‌آموز برای تمرین Speaking پاسخ‌های خود را ضبط کند، از تکنیک‌هایی مانند Shadowing استفاده کند و در صورت امکان با Speaking Buddy تمرین داشته باشد.

اما ضبط کردن صدا یک محدودیت دارد: خودتان ممکن است متوجه همه خطاها نشوید. مثلاً ممکن است فکر کنید روان صحبت می‌کنید، در حالی که مکث‌های زیادی دارید. یا Vocabulary مناسبی دارید، اما دائماً از چند واژه تکراری استفاده می‌کنید. Speaking IELTS بر اساس چهار معیار ارزیابی می‌شود:

• Fluency and Coherence

• Lexical Resource

• Grammatical Range and Accuracy

• Pronunciation

بنابراین اگر هدف شما نمره بالا است، داشتن فردی که بتواند عملکردتان را بر اساس همین معیارها بررسی کند، ارزش زیادی دارد.

برای Speaking حتماً کلاس خصوصی لازم است؟

خیر. اگر Speaking Buddy مناسبی دارید، می‌توانید بخش زیادی از تمرین را با او انجام دهید. حتی می‌توانید سؤال‌های Part 1، Part 2 و Part 3 را انتخاب کنید، زمان بگیرید و پاسخ‌ها را ضبط کنید. اما اگر نمی‌دانید چرا نمره‌تان مثلاً از ۶ بالاتر نمی‌رود، چند جلسه با مدرس متخصص IELTS می‌تواند کمک کند بفهمید مشکل اصلی Fluency، Vocabulary، Grammar یا Pronunciation است.

مقایسه چهار مهارت؛ کلاس خصوصی یا خودخوان؟

این جدول به این معنی نیست که Listening و Reading به مدرس نیاز ندارند یا Writing و Speaking بدون کلاس امکان‌پذیر نیستند. منظور این است که هزینه کلاس خصوصی در کدام مهارت احتمالاً ارزش بیشتری ایجاد می‌کند. برای نمونه، اگر Reading شما همین حالا Band 7 است اما Writing روی 5.5 باقی مانده، پرداخت هزینه کلاس خصوصی Reading منطقی نیست. بهتر است منابع و زمان بیشتری به Writing اختصاص دهید.

اگر بودجه محدودی داریم، کلاس خصوصی را برای کدام مهارت بگیریم؟

اگر امکان پرداخت هزینه کلاس خصوصی برای چهار مهارت را ندارید، لازم نیست از کلاس خصوصی صرف‌نظر کنید. می‌توانید مدل ترکیبی داشته باشید. مثلاً:

• Listening → خودخوان

• Reading → خودخوان

• Writing → کلاس خصوصی یا دریافت بازخورد

• Speaking → تمرین با پارتنر + جلسات خصوصی دوره‌ای

این مدل می‌تواند بسیار اقتصادی‌تر باشد. حتی British Council نیز در منابع آمادگی خود امکان استفاده از مطالعه مستقل، تمرین‌های رسمی و آموزش معلم‌محور را در کنار هم مطرح می‌کند. در واقع قرار نیست مدرس تمام ساعات مطالعه شما را پر کند. بهتر است زمان کلاس صرف چیزهایی شود که به‌تنهایی انجام دادنشان دشوارتر است؛ مثل تحلیل Writing یا ارزیابی Speaking.

اگر وقت کمی برای IELTS داریم چه کنیم؟ 

اگر شاغل هستید یا همزمان تحصیل می‌کنید، کلاس خصوصی می‌تواند در برنامه‌ریزی کمک کند؛ اما به این معنی نیست که باید تمام آمادگی خود را به کلاس بسپارید. British Council نیز برای زبان‌آموزانی که زمان محدودی دارند پیشنهاد می‌کند مطالعه را به بخش‌های کوچک و قابل‌مدیریت تقسیم کنند و برنامه‌ای واقع‌بینانه داشته باشند. برای مثال، فردی که روزانه یک ساعت وقت دارد می‌تواند چنین برنامه‌ای داشته باشد:

• ۲۰ دقیقه Listening

• ۲۰ دقیقه Reading یا Vocabulary

• ۲۰ دقیقه Speaking یا Writing

• و هفته‌ای یک جلسه خصوصی را برای بررسی Writing و Speaking اختصاص دهد.

این مدل از چند ساعت کلاس بدون تمرین خارج از کلاس مؤثرتر است؛ چون بخش اصلی پیشرفت زبان از تمرین مستمر می‌آید.

اگر هدفمان Band 7 یا بالاتر باشد، کلاس خصوصی ضروری است؟

در چنین شرایطی کلاس خصوصی، ضروری نیست؛ اما بازخورد دقیق اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. برای درک بهتر، فرض کنید نتیجه آزمون آزمایشی شما این باشد:

در این شرایط، اینکه هفته‌ای چند ساعت Reading و Listening بیشتری کار کنید احتمالاً تأثیر اصلی را ندارد. مشکل اصلی فاصله Writing و Speaking است. British Council نیز توصیه می‌کند پیش از برنامه‌ریزی، با آزمون تمرینی سطح فعلی و نقاط قوت و ضعف خود را مشخص کنید و سپس روی مهارت‌هایی که نیاز به بهبود دارند تمرکز کنید. پس نمره هدف به‌تنهایی تعیین نمی‌کند که کلاس خصوصی لازم دارید یا نه؛ فاصله هر مهارت با هدف است که تصمیم را مشخص می‌کند.

برنامه ترکیبی پیشنهادی برای IELTS

اگر بخواهید کلاس خصوصی و خودخوان را با هم ترکیب کنید، می‌توانید چنین برنامه‌ای داشته باشید:

در این مدل، مدرس نقش راهنما و اصلاح‌کننده را دارد و بخش زیادی از تمرین را خودتان انجام می‌دهید. مزیت دیگر این روش آن است که اگر بعد از چند هفته متوجه شوید Writing پیشرفت خوبی داشته، می‌توانید تعداد جلسات را کمتر کنید و زمان بیشتری برای مهارتی بگذارید که هنوز به نمره هدف نرسیده است.

پس کلاس خصوصی IELTS بهتر است یا خودخوان؟

برای بیشتر زبان‌آموزان، جواب منطقی ترکیبی از کلاس خصوصی و مطالعه خودخوان برای آیلتس است، نه انتخاب کامل یکی از این دو روش. در Listening و Reading می‌توانید با منابع رسمی، تست‌های زمان‌دار و تحلیل دقیق اشتباهات، بخش بزرگی از مسیر را خودتان طی کنید. IELTS نیز نمونه آزمون‌های رسمی را برای آشنایی با قالب سؤال، تمرین در شرایط زمانی و بررسی پاسخ‌ها ارائه می‌کند.

در Writing و Speaking نیز خودخوان بودن امکان‌پذیر است، اما دریافت بازخورد اهمیت بیشتری دارد. در Writing باید بدانید پاسخ شما بر اساس معیارهایی مانند Task Response، Coherence and Cohesion، Lexical Resource و Grammatical Range and Accuracy در چه سطحی قرار می‌گیرد؛ در Speaking نیز Fluency، Vocabulary، Grammar و Pronunciation باید بررسی شوند.

بنابراین اگر بودجه محدودی دارید، لازم نیست برای هر چهار مهارت کلاس خصوصی بگیرید. می‌توانید Listening و Reading را خودخوان پیش ببرید و برای Writing و Speaking از کلاس خصوصی یا بازخورد دوره‌ای استفاده کنید.

کلاس خصوصی آیلتس در هیربد

در آکادمی آنلاین زبان انگلیسی هیربد، شما می‌توانید کلاس آمادگی آیلتس مورد نظر خود را به‌صورت خصوصی رزرو کنید. در حالت خصوصی، زمان مدرس کاملا وقف زبان‌آموز بوده و از این نظر فرصت بیش‌تری برای تمرکز روی نقاط ضعف فراهم می‌شود. حتی شما می‌توانید مدرس خود را از هیربد برای تقویت یکی از مهارت‌های چهارگانه زبان انگلیسی انتخاب کنید.