اگر میخواهید آموزش زبان انگلیسی را در خانه برای کودک ۳ تا ۵ ساله شروع کنید، لازم نیست هر روز کلاس آموزشی کامل برگزار کنید یا دهها کلمه به او یاد بدهید. در این سن، شنیدن مداوم، بازی، آهنگ و تکرار در موقعیتهای واقعی از حفظ کردن لغت و گرامر مهمتر است. داشتن برنامه ۱۵ دقیقهای ساده میتواند شروع خوبی باشد؛ به شرطی که کودک در آن احساس نکند در حال امتحان دادن است. در این مطلب از هیربد به شما نشان خواهیم داد که برای آموزش زبان انگلیسی به کودک در خانه، این ۱۵ دقیقه را چطور تقسیم کرده و چگونه آموزش را به بخشی از بازی و زندگی روزمره کودک تبدیل کنید.
آیا روزی ۱۵ دقیقه برای آموزش زبان انگلیسی به کودک در خانه کافی است؟
برای شروع آموزش زبان انگلیسی به کودک در خانه، کار کردن روزانه ۱۵ دقیقه برای یادگیری زبان خوب است. هدف برنامه ۱۵ دقیقهای این نیست که کودک در مدت کوتاه تعداد زیادی لغت یاد بگیرد؛ هدف این است که هر روز با زبان انگلیسی درگیر شود و آن را در فضایی مثبت بشنود و استفاده کند. مثلاً اگر موضوع امروز «رنگها» باشد، به جای آموزش ۱۰ رنگ، فقط دو یا سه رنگ را انتخاب کنید:
Red – قرمز
Blue – آبی
Yellow – زرد
بعد این کلمات را وارد بازی کنید:
Find something red!
یه چیز قرمز پیدا کن! اگر کودک ماشینی قرمز، لباسی قرمز یا حتی لگوی قرمز پیدا کرد، لازم نیست از او بخواهید جمله کامل بسازد. همین که بگویید:
Yes! A red car!
و کودک ارتباط بین رنگ، ماشین و عبارت انگلیسی را بفهمد، آموزش اتفاق افتاده است.
برنامه ۱۵ دقیقهای آموزش زبان انگلیسی به کودک
برای اینکه آموزش زبان انگلیسی به کودک در خانه به کاری سخت برای والد و کودک تبدیل نشود، میتوانید هر روز این چهار مرحله را اجرا کنید:
مدت زمان | کاری که باید انجام دهید | هدف |
۵ دقیقه اول | مرور آموزشهای قبلی | تکرار و مرور آموختهها |
۵ دقیقه دوم | بازی با کلمات جدید | یادگیری ۲ تا ۳ کلمه جدید |
۵ دقیقه سوم | آهنگ و بازی | تکرار آموزش روز |
لازم نیست این زمانها دقیقاً با کرنومتر اجرا شوند. اگر کودک وسط بازی غرق فعالیت شده است، لازم نیست فقط به خاطر تمام شدن ۱۵ دقیقه بازی را قطع کنید.

۵ دقیقه اول: مرور آموزشهای قبلی
هر روز آموزش را با روتین ثابت شروع کنید. مثلاً:
?Hello! How are you
بعد از کودک بخواهید احساسش را با یکی از کلمات ساده بیان کند:
!Happ
!Sad
!Sleepy
اگر کودک هنوز جواب نمیدهد، شما الگو را ارائه کنید:
I'm happy!
مهم این است که کودک بارها این عبارتها را در موقعیت واقعی بشنود. بعد یکی دو کلمهای را که قبلاً یاد گرفتهاید، در محیط اطراف پیدا کنید.
مثلاً اگر موضوع روزهای قبل حیوانات بوده است:
?Where is the cat
اگر کودک به گربه اسباببازی اشاره کرد:
!Yes! Cat
این مرور کوتاه باعث میشود کلمات قبلی فقط برای یک جلسه در ذهن کودک نمانند.
۵ دقیقه دوم: بازی با کلمات جدید
در هر جلسه فقط ۲ تا ۳ کلمه جدید انتخاب کنید. ابتدا موضوع و سپس واژگان مورد نظر را انتخاب کنید. فرض کنید امروز قرار است درباره خوراکیها صحبت کنید:
Apple
Banana
Milk
به جای اینکه کلمات را روی کاغذ بنویسید و از کودک بخواهید حفظ کند، از چیزهای واقعی استفاده کنید.
سیبی را بردارید:
.Apple. This is an apple
بعد بگویید:
.Touch the apple
کودک سیب را لمس میکند و شما دوباره تکرار میکنید:
!Apple
حالا میتوانید یک انتخاب ایجاد کنید:
?Apple or banana
حتی اگر کودک فقط به سیب اشاره کند، باز هم در حال درک زبان است. اگر برایتان سوال است که چرا این روش بهتر از حفظ کردن لغت است؟ چون کودک فقط صدای apple را نمیشنود؛ کلمه را با شیء واقعی، حرکت و موقعیت مرتبط میکند. این یعنی:
Language → Context → Meaning
و دقیقاً همان چیزی است که میخواهیم کودک بهتدریج در زبان دوم تجربه کند.
۵ دقیقه سوم: آهنگ و بازی
حالا وقت آن است که زبان را از حالت «یادگیری» خارج و وارد بازی کنید. آهنگی کوتاه متناسب با موضوع روز انتخاب کنید. مثلا اگر موضوع اعضای بدن است، میتوانید از آهنگی استفاده کنید که کودک هنگام شنیدن آن به قسمتهای مختلف بدنش اشاره کند:
Head
Shoulders
Knees
Toes
کودک لازم نیست از همان بار اول کلمات را تکرار کند. ممکن است فقط حرکات را انجام دهد. روز بعد (در بخش مرور) همان آهنگ را دوباره پخش کنید. شاید این بار کلمه را هم بگوید و چند روز بعد عبارت را همراه آهنگ تکرار کند. در نهایت زبان را وارد بازی کنید. اینجا مهمترین بخش تمرین اتفاق میافتد: Use.
فرض کنید امروز کلمات:
Car – Red – Go
را تمرین کردهاید. حالا با ماشین اسباببازی بازی کنید. ماشین قرمز را بردارید و بگویید:
!Red car
بعد حرکتش دهید:
!Go! Go! Go
ماشین را متوقف کنید:
!Stop
حالا دوباره حرکت کنید:
!Go
کودک بدون اینکه متوجه شود در حال تمرین زبان است، دارد کلمات را در موقعیتی واقعی استفاده میکند. این همان تفاوت بین یاد گرفتن یک کلمه و یاد گرفتن نحوه استفاده از آن است.

۵ بازی ساده برای آموزش انگلیسی در خانه
پیشتر اشاره کردیم که بازی، بخش مهمی از یادگیری و آموزش زبان انگلیسی به کودک در خانه بهخصوص در سنین پایینتر است. در اینجا چند بازی را پیشنهاد دادهایم که برای یادگیری واژگان جدید بهطور ملموس، بسیار ایدهآل هستند.
بازی Find It
کلمهای را انتخاب کنید و از کودک بخواهید آن را در خانه پیدا کند. مثلاً:
!Find something blue
کودک باید وسیله آبی رنگ را در محیطش پیدا کند. بعد:
?What is it
اگر جواب نمیداند، خودتان بگویید:
!It's a blue cup
قرار نیست کودک حتماً جمله را تکرار کند.
Simon Says
برای آموزش فعلهای ساده، این بازی فوقالعاده کاربردی است. مثلاً:
!Simon says: Jump
کودک میپرد.
!Simon says: Clap
کف میزند.
!Simon says: Sit down
مینشیند. در این بازی، کودک معنی کلمه را از طریق عمل متوجه میشود، نه ترجمه.
عروسک حرف میزند
عروسک مورد علاقه کودک را وارد بازی کنید. مثلاً عروسک خوابیده است. بگویید:
.The teddy is sleeping
بعد بیدارش کنید:
!Wake up
یا عروسک را روی صندلی بگذارید:
.Teddy is on the chair
کلمات مربوط به موقعیت مکانی، احساسات و فعالیتهای روزمره را میتوان به همین شکل وارد بازی کرد.
?What's Missing
سه وسیله جلوی کودک بگذارید:
Apple – Ball – Car
اسم هر سه را بگویید. بعد کودک چشمهایش را ببندد و یکی را بردارید. بپرسید:
?What's missing
اگر کودک هنوز نمیتواند جواب بدهد، خودتان بگویید:
!The ball
این بازی را میتوان بارها با موضوعات مختلف تکرار کرد.
بازی فروشگاه
چند خوراکی یا اسباببازی را به عنوان محصولات فروشگاه قرار دهید. شما فروشنده باشید:
!Hello
کودک:
!Hello
شما:
?What do you want
کودک میتواند فقط بگوید:
.Apple, please
شما:
.Here you are
کودک:
!Thank you
با این بازیها، بدون اینکه درس گرامر برگزار کرده باشید، کودک چند عبارت کاربردی را در موقعیتی واقعی تمرین کرده است.
چطور به کودک انگلیسی یاد بدهیم بدون اینکه مدام ترجمه کنیم؟
برای آموزش زبان انگلیسی به کودک در خانه، قرار نیست هر جمله انگلیسی را بگویید و بلافاصله فارسی ترجمه کنید. گاهی تصویر، حرکت و موقعیت میتوانند معنی را منتقل کنند. مثلاً برای:
.Open the door
به جای اینکه فقط بگویید «در را باز کن»، خودتان در را باز کنید و عبارت را بگویید.
برای:
.Sit down
همزمان بنشینید.
برای:
.Give me the ball
دستتان را دراز کنید و توپ را نشان دهید. این کار به کودک کمک میکند کمکم معنی عبارت را مستقیماً از Context دریافت کند.

اشتباهات رایج والدین در آموزش زبان کودک
برای آموزش زبان انگلیسی به کودک در خانه، والدین باید بدانند چه کارهایی را نباید انجام دهند. در ادامه، فهرستی از رایجترین اشتباهات را آوردهایم. اگر میخواهید آموزش اصولی و دقیق داشته باشید، لطفا این کارها را انجام ندهید!
اشتباه اول: آموزش تعداد زیادی لغت
برای کودک خردسال، «کم اما تکرارشونده» بهتر از «زیاد اما پراکنده» است.
اشتباه دوم: تبدیل آموزش به کلاس
اگر کودک در حال بازی با لگو است، لازم نیست بازی را متوقف کنید تا درس انگلیسی شروع شود.
بگویید:
.Red block
یا:
.Put it here
همین چند عبارت میتوانند آموزش باشند.
اشتباه سوم: اصلاح تمام اشتباهات کودک
اگر کودک گفت:
.Two car
لازم نیست بگویید «غلطه!»
میتوانید پاسخ درست را به شکل طبیعی ارائه کنید:
!Yes! Two cars
کودک همزمان شکل صحیح را میشنود، بدون اینکه اعتمادبهنفسش آسیب ببیند.
اشتباه چهارم: توقع نتیجه سریع
ممکن است کودک هفتهها بیشتر گوش بدهد تا صحبت کند. معیار موفقیت فقط تعداد کلماتی نیست که کودک میگوید؛ درک کردن، واکنش نشان دادن و استفاده از زبان در بازی هم پیشرفت محسوب میشود.
برنامه هفتگی پیشنهادی آموزش زبان انگلیسی به کودک در خانه| هر روز فقط یک موضوع
برای اینکه کار برای والد ساده باشد، میتوانید هر هفته تنها یک موضوع اصلی داشته باشید.
شنبه: Colors
Red – Blue – Yellow
یکشنبه: Animals
Cat – Dog – Bird
دوشنبه: Body
Head – Hand – Foot
سهشنبه: Food
Apple – Banana – Milk
چهارشنبه: Toys
Ball – Car – Doll
پنجشنبه: مرور
همه کلمات هفته را در قالب بازی و آهنگ مرور کنید.
جمعه: Free Play
هیچ درس مشخصی برگزار نکنید. فقط هنگام بازی، هر جا موقعیت مناسبی ایجاد شد، چند عبارت انگلیسی استفاده کنید. مثلاً هنگام توپ بازی:
!Throw the ball
!Catch
!Good job
جمعبندی
برای آموزش زبان انگلیسی به کودک در خانه، لازم نیست معلم زبان باشید یا هر روز درسی کامل طراحی کنید؛ بلکه تنها داشتن برنامهای کوتاه و منظم کافی است: ۵ دقیقه مرور، ۵ دقیقه بازی، ۵ دقیقه آهنگ و بازی. برای هر روز، کلمات را کم انتخاب کنید، اما زیاد تکرارشان کنید. به جای ترجمه دائمی، از تصویر، حرکت و موقعیت کمک بگیرید و مهمتر از همه، کودک را مجبور نکنید هر چیزی را بلافاصله تکرار کند. چون هدف فقط این نیست که کودک بداند Ball یعنی توپ. هدف این است که وسط بازی، کودک خودش بگوید:
!Throw the ball
اینجاست که زبان از Learn به Practice و بعد به Use میرسد.
زبان را به کودک آموزش ندهید؛ زبان را وارد زندگی کودک کنید. وقتی انگلیسی بخشی از بازی، آهنگ، غذا خوردن، لباس پوشیدن و لحظههای روزمره شود، کودک کمکم یاد میگیرد که زبان فقط چیزی برای «درس خواندن» نیست؛ ابزاری است برای بازی کردن، ارتباط گرفتن و زندگی کردن.
اگر والدین میخواهند آموزش زبان را به شکل منظمتر و متناسب با سن کودک ادامه دهند، دورههای آنلاین آموزش زبان کودکان هیربد میتوانند در کنار تمرینهای روزمره خانه، مسیر یادگیری را ساختارمندتر کنند.