اگر فرزندتان بین ۳ تا ۵ سال دارد، احتمالاً این سؤال برایتان پیش آمده که «الان برای شروع زبان انگلیسی زود است یا بهترین زمان ممکن؟» خبر خوب این است که ۳ تا ۵ سالگی می‌تواند زمان بسیار مناسبی برای آشنا کردن کودک با زبان انگلیسی باشد. اما قرار نیست کودک در این سن پشت میز بنشیند، فهرستی از لغات را حفظ کند یا قواعد گرامری یاد بگیرد. در سال‌های پیش‌دبستانی، زبان‌آموزی بیشتر از مسیر بازی، داستان، آهنگ، حرکت و گفت‌وگوی روزمره اتفاق می‌افتد.

پس اگر می‌پرسید «بهترین سن شروع زبان انگلیسی برای کودک چه زمانی است؟» یا «یادگیری زبان در ۳ سالگی بهتر است یا ۵ سالگی؟»، پاسخ این است: همه‌ی سنین می‌توانند سن مناسبی برای شروع یادگیری زبان انگلیسی باشند؛ مهم‌تر از عدد سن، شیوه آموزش و میزان ارتباط معنادار کودک با زبان است. در این مقاله از هیربد، بررسی می‌کنیم که بهترین سن شروع یادگیری زبان برای کودکان چیست و به چه شیوه‌هایی می‌تواند انجام شود.

آیا ۳ تا ۵ سالگی برای شروع زبان انگلیسی زود نیست؟

در واقع بهترین سن شروع زبان انگلیسی برای کودک، از رنج سه سالگی آغاز می‌شود. کودکان در این بازه سنی، ظرفیت بالایی برای شنیدن و تجربه زبان دارند و می‌توانند زبان دوم را در کنار زبان مادری خود یاد بگیرند. پس شروع آموزش زبان انگلیسی در این سن و سال، زود نیست.

البته یک نکته مهم وجود دارد: کودک قرار نیست زبان را مثل یک بزرگسال یاد بگیرد. پس باید متد خاص و منحصربه‌فردی برای آموزش او دنبال شود. به‌عنوان مثال، کودکی ۴ ساله ممکن است با دیدن تصویر یک گربه یاد بگیرد:

It's a cat!

اما لزوماً لازم نیست بداند که جمله از نظر دستوری دقیقاً چه ساختاری دارد. او درست مانند زبان مادری، ابتدا زبان انگلیسی را در قالب موقعیت و ارتباط تجربه می‌کند و به‌مرور الگوهای آن را می‌شناسد. آموزش زبان در این سن نیز بهتر است همین مسیر طبیعی را دنبال کند.

بهترین سن شروع زبان انگلیسی برای کودک دقیقاً چند سالگی است؟

برای شروع زبان انگلیسی، سن واحدی که برای همه کودکان «بهترین» باشد وجود ندارد. این بسته به محیط، ذوق و استعداد هر کودک متفاوت خواهد بود. حتی مطالعات مربوط به یادگیری دو زبان نشان داده‌اند که سن مواجهه با زبان می‌تواند با برخی نتایج زبانی و سوادآموزی ارتباط داشته باشد. بنابراین نتیجه نهایی فقط به سن شروع وابسته نیست و کیفیت و میزان مواجهه با زبان نیز اهمیت دارد.

با این حال، بازه ۳ تا ۵ سالگی از نظر آموزشی، بهترین سن شروع زبان انگلیسی برای کودک است؛ چون کودک در این سال‌ها می‌تواند از طریق شنیدن، تقلید، بازی و تعامل، با صداها و عبارت‌های زبان جدید آشنا شود. بنابراین بهتر است به جای اینکه بپرسیم: «۳ سالگی بهتر است یا ۴ یا ۵ سالگی؟»؛ بپرسیم: «چطور می‌توانیم در این سن، تجربه‌ای مثبت و متناسب با کودک از زبان انگلیسی بسازیم؟».

کودک ۳ ساله و ۵ ساله باید یک جور زبان یاد بگیرند؟

هم سن سه سالگی و هم پنج سالگی برای آغاز یادگیری زبان، ایده‌آل است. اما باید به‌خاطر داشت که تفاوت سنی در این بازه مهم است و انتظار آموزشی باید متناسب با رشد کودک باشد. در ادامه حدودی از موارد آموزشی در هر سن را بیان خواهیم کرد.

آموزش زبان برای کودک ۳ ساله

برای کودک ۳ ساله، تمرکز بیشتر می‌تواند روی موارد زیر باشد:

• شنیدن زبان انگلیسی
• آشنایی با صداها و کلمات
• آهنگ و شعر
• دستورهای بسیار ساده
• نام رنگ‌ها، حیوانات، اسباب‌بازی‌ها و اشیای آشنا
• عبارت‌های کوتاه و کاربردی
• بازی و حرکت

مثلاً هنگام بازی با توپ:

Throw the ball!

Catch the ball!

کودک بدون اینکه وارد توضیحات دستوری شود، زبان را در یک موقعیت واقعی تجربه می‌کند.

آموزش زبان برای کودک ۴ ساله

در ۴ سالگی می‌توان کم‌کم عبارت‌های بیشتری وارد فعالیت‌های روزمره کرد:

What is this?

It's a car.

یا:

What color is it?

It's blue.

در این مرحله، هدف فقط دانستن کلمات نیست؛ کودک باید فرصت داشته باشد آنها را در موقعیت‌های مختلف بشنود و استفاده کند.

آموزش زبان برای کودک ۵ ساله

در ۵ سالگی می‌توان فعالیت‌های کمی ساختارمندتر، اما همچنان سرگرم‌کننده، اضافه کرد؛ مثل:

• داستان‌های کوتاه
• بازی نقش‌آفرینی
• سؤال و جواب
• توصیف تصاویر
• بازی‌های کلامی
• جمله‌های ساده
• فعالیت‌های شنیداری و گفتاری

با این حال، هنوز هم قرار نیست کلاس زبان کودک شبیه کلاس بزرگسالان باشد.

آیا یادگیری زبان دوم باعث تأخیر در زبان مادری می‌شود؟

این یکی از نگرانی‌های رایج والدین این است که یادگیری زبان انگلیسی در سنین کودکی، روی زبان مادری کودک تأثیر منفی نداشته باشد. دو زبانه بودن به‌خودی‌خود به معنای ایجاد تأخیر زبانی نیست. بنابراین اگر زبان مادری کودک فارسی است، لازم نیست برای اینکه انگلیسی او بهتر شود، فارسی را کنار بگذارید. اتفاقاً گفت‌وگو، قصه‌گویی و کتاب‌خوانی غنی به زبان مادری نیز بخش مهمی از رشد زبانی کودک است. انگلیسی را به زندگی کودک اضافه کنید، نه اینکه زبان مادری را از زندگی او حذف کنید.

برای کودکان ۳ تا ۵ سال،‌ کلاس زبان بهتر است یا آموزش در خانه؟

یادگیری زبان در خانه و کلاس هردو می‌تواند مفید باشد. بهترین حالت می‌تواند ترکیبی از یک آموزش مناسب و مواجهه کوتاه و منظم با زبان در خانه باشد.

برای مثال، اگر کودک در کلاس با موضوع حیوانات آشنا شده است، والدین می‌توانند همان موضوع را در خانه با کتاب تصویری یا بازی ادامه دهند:

Where is the cat?

کودک گربه را پیدا می‌کند و می‌گوید:

Here!

همین تعامل‌های ساده می‌توانند زبان را از فضای کلاس به زندگی روزمره منتقل کنند.

آموزش زبان انگلیسی برای کودک ۳ تا ۵ ساله باید چگونه باشد؟

اگر قرار است برای فرزندتان کلاس زبان (چه در خانه و چه کلاس‌های گروهی) انتخاب کنید، فقط به تعداد لغاتی که در پایان ترم قرار است یاد بگیرد توجه نکنید. یادگیری در این سن، ملزوماتی دارد که دانستن آن برای والدین الزامی است.

آموزش باید متناسب با سن باشد

کودک پیش‌دبستانی قرار نیست ساعت زیادی بی‌حرکت بنشیند و تمرین کتبی انجام دهد. کلاس مناسب این سن باید فرصت حرکت، بازی، تعامل و مشارکت داشته باشد.

زبان باید در Context آموزش داده شود

مثلاً به جای اینکه فقط بگوییم:

Apple = سیب

می‌توانیم در یک موقعیت واقعی‌تر بگوییم:

I like apples.

یا هنگام بازی با میوه‌ها:

Give me the apple, please.

به این شکل، کودک فقط معنی یک کلمه را حفظ نمی‌کند؛ بلکه کاربرد آن را نیز می‌بیند.

کودک باید فرصت حرف زدن داشته باشد

شنیدن زبان مهم است، اما کودک نباید فقط شنونده باشد. از او سؤال بپرسید، اجازه دهید پاسخ دهد، حتی اگر پاسخ کامل نیست.

مثلاً:

What's this?

کودک:

Dog.

لزومی ندارد فوراً او را اصلاح کنیم و بگوییم:

No! Say: It's a dog.

می‌توانیم طبیعی‌تر پاسخ دهیم:

Yes! It's a dog!

به این ترتیب کودک الگوی درست را می‌شنود بدون اینکه از صحبت کردن بترسد.

بازی باید بخشی از یادگیری باشد

بازی فقط سرگرمی نیست. بازی می‌تواند فرصت مهمی برای رشد زبان، مهارت‌های اجتماعی، حل مسئله و یادگیری ایجاد کند. مثلاً هنگام بازی با اسباب‌بازی‌ها می‌توان از عبارت‌های ساده استفاده کرد:

Open the door.

Close the door.

Where is the teddy bear?

Let's go!

کودک در حال بازی است، اما هم‌زمان زبان را در موقعیت واقعی می‌شنود.

والدین در خانه چطور انگلیسی را تمرین کنند؟

لازم نیست خانه را به کلاس زبان تبدیل کنید! حتی چند دقیقه تعامل روزانه می‌تواند فرصت خوبی برای استفاده از زبان باشد، مثال:

هنگام لباس پوشیدن:

Put on your shoes.

Where are your socks?

هنگام غذا خوردن:

Do you want milk?

Is it hot?

Yummy!

هنگام بازی:

Let's play!

Your turn.

My turn.

هنگام جمع کردن اسباب‌بازی‌ها:

Clean up!

Put it here.

این جملات به زندگی واقعی کودک وصل هستند و به همین دلیل از حفظ کردن فهرستی از لغات معنادارترند.

English at Home Challenge را همین امروز با کودک امتحان کنید!

امروز فقط ۵ دقیقه یک بازی ساده انجام دهید. مثلا سه اسباب‌بازی را جلوی کودک بگذارید. یک ماشین، یک توپ و یک عروسک.

اول بپرسید:

Where is the ball?

وقتی کودک توپ را پیدا کرد، بگویید:

Here is the ball!

بعد بگویید:

Give me the ball, please.

و در پایان:

Great job!

هدف این فعالیت این نیست که کودک در پنج دقیقه چند کلمه حفظ کند، هدف این است که یک عبارت انگلیسی را در یک موقعیت واقعی بشنود، بفهمد و تجربه کند. این دقیقاً همان نقطه‌ای است که یادگیری زبان از Learn به Practice و سپس Use می‌رسد.

اشتباهات رایج والدین در شروع زبان انگلیسی

در این بخش، به رایج‌ترین اشتباهات و خطاهایی اشاره می‌کنیم که والدین در مسیر آموزش زبان به کودکان ۳ تا ۵ سال انجام می‌دهند.

آموزش بیش از حد و بازی کمتر

اگر کودک ۳ یا ۴ ساله را با تمرین‌های طولانی خسته کنیم، ممکن است زبان انگلیسی برای او با فشار و اجبار گره بخورد.

تمرکز افراطی روی حفظ لغت

گرچه سن پیش‌دبستانی، بهترین سن شروع زبان انگلیسی برای کودک است اما قرار نیست او را از نظر لغت بمباران کنیم! دانستن ۵۰ کلمه به‌تنهایی به معنی توانایی استفاده از زبان نیست. بهتر است کودک چند عبارت کاربردی را در موقعیت‌های مختلف بشنود و استفاده کند.

اصلاح مداوم اشتباهات

اشتباه بخشی طبیعی از یادگیری است. اگر کودک دائماً از ترس اشتباه کردن متوقف شود، فرصت صحبت کردن را از دست می‌دهد.

مقایسه کودک با دیگران

سرعت یادگیری کودکان یکسان نیست. میزان مواجهه با زبان، محیط، شخصیت کودک و کیفیت تعامل‌ها می‌تواند روی مسیر یادگیری تأثیر بگذارد.

حذف زبان مادری

برای تقویت انگلیسی، لازم نیست فارسی را کنار بگذارید. کودک همچنان به یک محیط غنی برای رشد زبان مادری خود نیاز دارد.

زمان بهترین سن شروع زبان انگلیسی برای کودک| از کجا بفهمیم کودک آماده شروع زبان انگلیسی است؟

لازم نیست کودک قبل از شروع کلاس انگلیسی، انگلیسی بلد باشد! اما بهتر است به شرایط کلی او توجه کنید:

می‌تواند در فعالیت‌های کوتاه مشارکت کند.

به داستان، آهنگ یا بازی علاقه نشان می‌دهد.

می‌تواند با بزرگسال یا کودکان دیگر تعامل کند.

از تجربه‌های جدید خیلی مضطرب نمی‌شود.

می‌تواند برای مدت کوتاهی به یک فعالیت توجه کند.

مهم‌تر از همه، روش آموزش باید با شرایط و شخصیت خود کودک هماهنگ باشد.

بالاخره بهترین سن شروع زبان انگلیسی برای کودک چه زمانی است؟

از آن‌چه در این مطلب آوردیم می‌توان این‌طور نتیجه گرفت که سنین ۳ تا ۵ سالگی می‌تواند زمان بسیار خوبی برای شروع زبان انگلیسی باشد؛ اما کیفیت آموزش از انتخاب یک سن دقیق مهم‌تر است. در این سن، کودک باید زبان را از مسیر بازی، داستان، آهنگ، حرکت، تعامل و موقعیت‌های روزمره تجربه کند، نه از طریق حفظ کردن فهرست لغات و قواعد پیچیده.

پس اگر فرزندتان ۳، ۴ یا ۵ ساله است، لازم نیست منتظر «سن ایده‌آل‌تر» بمانید. از همین حالا می‌توانید با فعالیت‌های کوتاه و لذت‌بخش، انگلیسی را وارد زندگی روزمره او کنید. زبان قرار نیست فقط یک درس باشد؛ برای کودک، می‌تواند بخشی از بازی و زندگی روزمره باشد. بهترین سن شروع زبان انگلیسی برای کودک، دوران سه سالگی تا پیش دبستانی است.

آموزش آنلاین زبان انگلیسی به خردسالان با هیربد

یادگیری زبان انگلیسی از سنین پایین، حتی به‌صورت آنلاین، می‌تواند تجربه‌ای جذاب و مؤثر برای کودکان باشد. در کلاس‌های آنلاین زبان خردسالان هیربد، کودکان ۳ تا ۵ سال با کمک بازی، فعالیت‌های تعاملی و محتوای سرگرم‌کننده، در فضایی متناسب با سن خود با زبان انگلیسی آشنا می‌شوند. اگر می‌خواهید با شیوه آموزش، برنامه کلاس‌ها و جزئیات این دوره بیشتر آشنا شوید، به صفحه دوره آنلاین زبان خردسالان هیربد سر بزنید.